İstiridye Mantarı ve Özellikleri

0
166
İstiridye mantarı ve Özellikleri
İstiridye mantarı ve Özellikleri

İstiridye mantarı, Pleurotaceae familyasından yaygın olarak yenilebilen bir mantar türüdür. Genel olarak Pleurotaceae familyasındaki bütün mantarlara istiridye mantarı adı verilir ancak bu türü birçok farklı mantar çeşidi vardır.

Ülkemizde en fazla yenilen ve yetiştirilen istiridye mantarı türü Latince adı Pleurotus ostreatus olan türdür ve bu mantar en lezzetli ve ekonomik değeri olan mantarlardan biridir. Şapkası istiridye şeklini andırması nedeniyle istiridye mantarı olarak adlandırılmıştır. Doğada kavak ve kayın ağaçlarında yetişmesi nedeniyle kavak mantarı veya kayın mantarı olarak da bilinir.

İstiridye mantarı ayrıca sanayide ve vücuttaki toksik etki gösteren bileşenleri mantar kullanarak temizleme amacıyla kullanılır.

İstiridye Mantarı Özellikleri

İstiridye mantarının şapka bölümü geniş ve istiridyeye benzer yapıdadır. Ortalama çapı 5 ile 25 cm arasında değişir. Sapı yok denecek kadar kısa olup düşük oksijen oranı olan bölgelerde yetişen mantarlarda ince uzun halde olabilir.

Bir çok farklı türü olan istiridye mantarı, her türde farklı özellikler taşır.

Bazı en bilinen istiridye mantarı türleri ;

  • Kral İstiridye Mantarı, PLEUROTUS ERYNGII
  • Pembe İstiridye Mantarı, PLEUROTUS SALMONEOSTRAMINEUS
  • Sarı İstiridye Mantarı, PLEUROTUS CITRINOPILEATUS

Yazımızda Pleurotus ostreatus cinsi istiridye mantarı hakkında bilgiler verilmektedir.

İstiridye mantarı, en ideal ışık altında beyaz-gri arası renktedir. Fazla ışık aldığı alanlarda sarı, az ışık aldığı yerlerde ise siyah tonlarında olabilir.

Vitamin ve mineral açısından zengin olup lifli bir gıda olduğu için tok tutma özelliği vardır. Tek başına kızartma ve ızgara olarak yenebildiği gibi özellikle et yemeklerinde, sotelerde, omlet vb. yumurtalı yemeklerde kullanılan lezzetli bir mantardır. Dünya mutfağında da bol bol kullanılır.

Tavsiye Yazı  Porçini Mantarı ve Özellikleri

Ağırlığının büyük çoğunluğu sudan oluşur ve toplandıktan sonra bir kaç saat içinde suyun buharlaşması nedeniyle ağırlığının yaklaşık % 10’unu kaybeder.

Dünya’da ticari olarak üretimi yapılan mantarlar içerisinde ikinci sırada olup Avrupa’da bolca tüketilmektedir. İlk sırada ise şapkalı beyaz mantar vardır.

İstiridye Mantarı Nerede Yetişir?

İstiridye mantarı yapraklı ağaçların gövdeleri, kütükleri, tomrukları ve direkleri üzerinde kümeler halinde bulunur. Ağaç gövdelerinin daha çok yaralı kısımlarında ve budaklarında yetişir. Ağırlıklı olarak kavak ağaçlarında yetişmesi nedeniyle kavak mantarı adını almıştır.

İstiridye mantarı, uzun gövdeli ağaçlarda yani kavak, kayın gibi ağaçların gövdelerinde, genellikle ağacın üst kısımlarında, bol oksijen, nem ve çiğ olan iklimde bulunur.

Toplanma mevsimi genel olarak İlkbahar ve Sonbahar aylarıdır. Ancak uygun nem ve sıcaklık değerleri oluşursa yılın her mevsimi bulunabilir.

Kuzey bölgelerde kayın ve kavak ormanlarında yamaçlarda istiridye mantarı yetişme ihtimali daha fazladır. Özellikle yaz sonu kuluçka dönemi ardından eylül-ekim ayında havanın soğuması ile birlikte kavak ve kayın ağacı gövdelerinde istiridye mantarı görülebilir.

İstiridye Mantarı Yetiştiriciliği

İstiridye mantarı yetiştiriciliği, dünyada popüler olan kapalı tarım işleri arasındadır. Ticari olarak kapalı alanlarda saman veya bitki atıklarının içerisinde yetiştirilebilir. Ayrıca açık havada ağaç kütüklerine misel çakılarak da üretilebilir.

Ülkemizde de çok sayıda istiridye mantarı yetiştiricisi mevcut olup her bölgede her mevsim istiridye mantarı üretimi yapılmaktadır.

Basit olarak kompost adı verilen saman, talaş gibi ağaç artıkları içine misel adı verilen mantar tohumu eklenerek steril ortamda çeşitli sıcaklık ve nem değerleri ile istiridye mantarı yetiştirilir.

Tavsiye Yazı  Mantarların Faydaları : 11 Faydalı Özellik

Birçok mantarın aksine istiridye mantarı alerjik olarak çok az etkisi bulunan bir mantardır. İletişim bölümünde sitemize gelen soruların başında istiridye mantarı zehirler mi sorusu yer alır.

İstiridye mantarı zehirli değildir.

İstiridye Mantarı ve Özellikleri
İstiridye Mantarı ve Özellikleri

Ticari üretimi haricinde hobi olarak da evde istiridye mantarı yetiştirme şansı vardır. Böylece 4 kişilik bir ailenin istiridye mantarı ihtiyacını evde karşılayabilirsiniz.

İstiridye Mantarı Faydaları Nelerdir?

İstiridye mantarı, birçok mantar türü gibi sağlığa faydaları olan bir besin maddesidir. Ancak unutmamak gerekir ki mantarlar ilaç veya sihirli besinler değildir. Dengeli ve sağlıklı bir beslenme düzeni sağlamak için yeteri kadar tüketildiklerinde sağlığa olumlu etkileri görülmektedir. Aşırı tüketildiklerinde zararları ortaya çıkabilir.

İstiridye mantarı, kolesterol seviyesini düşürmeye yardımcı olur. Ayrıca bağışıklığı azaltan bazı etkileri de yavaşlatarak daha dirençli olmamıza yardım eder.

İstiridye mantarı doğal antioksidan özellikteki gıdalardan biri olarak bilinir. Ayrıca düşük karbonhidrat içeriği sayesinde diyet listelerinde ilk sırada yer alır.

Kanser ile ilgili kesinleşmiş bir faydası olmasa da bazı araştırmalar kanser önleme adına etkili olabileceği fikrini ortaya atmaktadır.

Tüm doğal mantarlar, doğada bulunan zehirli mantarlar ile karıştırılabilir. Bu sayfadaki açıklamalar, örnek ve bilgilendirme amaçlıdır.

Bu sayfadaki bilgileri kullanarak mantar toplamayın. Zehirli ve yenilebilen mantarları birbirinden ayırt etmek bazen çok zor olduğundan yabani mantarlar sadece uzmanlar tarafından toplanmalıdır.

Bu yazıyı beğendiniz mi ?

Yeni yazıları ilk siz okumak için abone olun!

Dilediğiniz zaman abonelikten ayrılabilirsiniz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here