Kütükte İstiridye Mantarı Yetiştirme

İstiridye mantarı doğada kavak ve kayın ağacı köklerine yetişen bir mantardır. İstiridye mantarının kavak ve kayın ağacı gövdesinde yetişmesinin genel olarak iki nedeni vardır.

  • Kavak ormanlarının serin, nemli ve gölge olması.
  • Kavak ve kayın ağacının içerdiği besin maddeleri.

Kompost ile çadırda istiridye mantarı üretimi yaparken yapay olarak serin, nemli ve gölgeli bir ortam oluşturup istiridye mantarının sevdiği besin karışımını veriyoruz. Kütükte istiridye mantarı yetiştiriciliği ise bu üretim ortamının doğada kontrollü olarak oluşturulması yöntemine dayanıyor.

Kütükte İstiridye Mantarı Üretimi

Kütükte istiridye mantarı üretimi, temel prensipler açısından çadırda kompost ile mantar üretimi yapmaktan çok farklı değildir. İstiridye mantarı hangi ortamda yetişirse yetişsin belirli sıcaklık, nem ve ışık seviyesine ihtiyaç duyar. Tüm bu detaylara istiridye mantarı üretim şartları yazısına yer verilmektedir.

Kütük Seçimi

İstiridye mantarı üretimi yaparken en önemli adımların başında mantarın besin alacağı ortamın seçilmesi gelir. Kütükte istiridye mantarı üretimi yapmak için kavak, kayın, ıhlamur veya söğüt ağacı kütükleri tercih edilmelidir. Geniş yaprakları olan tüm ağaç türleri mantar üretimi için uygundur. Ağacın odun cinsi ne kadar yumuşak olursa o kadar kolay mantar yetiştirilebilir.

Geniş yapraklı ağaçlar;

  • Meşe
  • Kayın
  • Kestane
  • Kızılağaç
  • Kavak
  • Ihlamur
  • Akçaağaç
  • Dişbudak

Sert yapılı ağaçlardan 5 yıl, yumuşak dokulu ağaçlardan ise 2-3 yıl boyunca aynı kütükte istiridye mantarı üretmek mümkündür. Yumuşak gövdeli ağaçlarda misel sarımı hızlı olurken sert gövdeli ağaçlarda üretim süresi daha uzundur.

Kütük seçimi yaparken kütüp çapının 15 cm’den büyük olması ve en fazla 4 ay önce kesilmiş olmasına dikkat edilmelidir. Tercihen 20 cm çapındaki kütükler en uygunudur.

Dışında kabuğu bulunan kütükler tercih edilmelidir. Ayrıca seçilen kütüklerin dış yüzeyinde farklı mantar izleri, yosun veya küf bulunmamalıdır.

Yeni kesilen kütüklerin nem oranı yeterli olacaktır ancak uzun süre önce kesilen kütüklerin nemi yetersiz olabileceği gibi yabani mantar sporları kütüklere bulaşmış olabilir. Kütüklerin kaynar suda bir süre bekletilmesi hem nem oranını düzenler hem de yabani mantar sporlarının etkisiz kalmasını sağlar. Yeni kesilmiş kütüklerde bu işleme gerek yoktur.

Tavsiye Yazı  Evde Shiitake Mantarı Yetiştiriciliği

Kütükler 50 cm boyunda kesilebilir.

Üretim Yeri Seçimi

Yüksek verimli ve sağlıklı şekilde istiridye mantarı üretebilmek için üretim ortamının istiridye mantarı için elverişli olması gereklidir.

Ekim yapılan misele göre farklılık gösterse de istiridye mantarı kuluçka döneminde 25 derece, hasat döneminde ise 12-18 derece sıcaklıkta bulunmalıdır. Ayrıca günde 6-8 saat kadar beyaz floresan ışığı almalı ve ortamda en az %80 nem olmalıdır.

Yani kütükte bile üretiyor olsanız üretim ortamını bu değeleri sağlayacak şekilde seçmeli veya inşa etmelisiniz.

Mantarhane kurulumu için istiridye mantarı üretim tesisi kurulumu yazımızı okuyabilirsiniz.

Misel Ekimi

Kütükte istiridye mantarı üretimi yaparken iki farklı şekilde misel ekimi yapılabilir. Bu yöntemler;

  • Kütüğün üst bölümüne misel ekme
  • Kütükte delik açma

şeklinde olabilir.

50 cm boyunda kesilen kütükler için 100-120 gram misel yeterli olacaktır.

Kütük üstüne misel ekme yönteminde kütüğün üstten 5 cm’lik bölümü kesilir. Araya misel eklenir ve kesilen bölüm kapak olarak üstüne kapatılır. Kenarı da poşet veya bantlanarak kapatılır.

Delik açma yönteminde ise matkapla kütük üzerinde 2-3 cm çapında ve 5-6 cm derinliğinde delikler açılarak bu deliklerin içine misel koyulur. Bir kütükte 6-8 delik açılması yeterlidir. Ancak delip çapları küçültülerek delik sayısı 40’a kadar arttırılabilir.

Delikleri açarken kullanılacak matkap ucunun steril olması önemlidir. Bir kütükten diğerine geçerken matkap uçları mutlaka sterilize edilmelidir.

Açılan delikler, içleri misel ile doldurulduktan sonra bal mumu ile kapatılır.

Misel çakılmış kütük

Kuluçka Dönemi

Kütükte istiridye mantarı üretiminde kuluçka dönemi kompostta istiridye mantarı üretimine benzemektedir. Misel ekimi yapılan kütüklerin karanlık bir ortamda kütük içi sıcaklığı en fazla 25 derece olacak şekilde bekletilmesi gereklidir.

Bunun için kütükler siyah poşetlere koyularak ağızları bağlanır ve en az 1 ay boyunca bekletilir.

Kuluçkadan ne zaman çıkaracağınızı belirlemek için 30-35 günün sonunda poşetlerden biri açılarak sarım seviyesi kontrol edilir. Tas sarım gerçekleştiyse poşetler açılır. Eğer sarım gerçekleşmediyse 10 gün kadar daha beklenmelidir.

Kuluçkadan çıkarılan kütükler üretim bölümüne alınmalıdır.

Üretim ve Hasat

İstiridye mantarı üretiminde iklimlendirme çok önemlidir. Mantarın yetişmesi için gerekli oksijen miktarı, ışık şiddeti, sıcaklık ve nem değerleri sağlanmalıdır.

Tavsiye Yazı  İstiridye Mantarı Nasıl Satılır ?

Kütükte istiridye mantarı üretimi, kütüklere misel ekip kütükleri ormanda kendi haline bırakarak yapılamaz. Bu şekilde yapılan üretimde verim son derece düşük olacaktır.

Bu nedenle mümkünse kapalı mantarhanelerde nem, sıcaklık, oksijen ve ışık seviyeleri kontrol altında tutularak üretim yapılmalıdır.

Normal koşullarda 12-18 derece sıcaklık, %80 nem, ışık ve yeterli oksijen altında 3 ila 6 ay arasında ilk hasat yapılabilir. Verimin biraz daha yüksek olması için kütük aralarının hava dolaşımını sağlayacak şekilde aralıklı olması önemlidir.

Kütükte istiridye mantarı üretiminde kütük ağırlığının en fazla % 30’u kadar mantar üretilebilir. Ortalama olarak kütük ağırlığının %10-15’i kadar verim elde edilir.

Örnek verecek olursak toplamda 1 tonluk kavak kütüğünden tüm üretim dönemi boyunca ortalama 100-150 kg, en fazla 300 kg istiridye mantarı üretilebilir. Kavak ağacında 2 yıl boyunca mantar yetişebileceği düşünülünce 2 yılda en fazla 300 kg mantar elde edileceği düşünülmelidir.

Kayın gibi sert gövdeli ağaçlarda ise bu süre 5 yıla kadar yayılacaktır.

Kütükte İstiridye Mantarı Üretimi Avantajları

Kütükte istiridye mantarı üretmenin kompostta istiridye mantarı üretimine göre bazı avantajları vardır.

Bunların başında düşük yatırım maliyeti gelir. Kavak ağacı kütüğü fiyatı istiridye mantarı kompost fiyatına göre hem daha ucuzdur hem de 3 ayda bir yeniden kompost almanıza gerek yoktur.

Uzun yıllar verim alınması misel ekimi ve kuluçka maliyetlerini düşürmektedir.

Aynı zamanda birçok istiridye mantarı kompost hastalığı, kütükte mantar üretimi yapanlarda görülmez. Örneğin kompost içinde sinek üremesi kütük için düşük bir ihtimaldir.

Kütükte İstiridye Mantarı Üretimi Dezavantajları

Kütükte istiridye mantarı üretiminin dezavantajlı yönleri de vardır. Bunların başında ilk hasat süresinin çok uzun olması gelir. Kompost ile üretim yapılırken ilk hasat 17. günden itibaren alınabilirken kütükte istiridye mantarı hasadı en erken 3-6 ay arasında alınabilmektedir.

Kuru madde miktarına oranla benzer oranlarda verim alınsa bile kompost üretiminde tüm verim 3 aylık süre içinde alınırken kütük üretiminde bu miktarı 2-5 yıl arası sürede alırsınız.

Kütükte istiridye mantarı üretimi yapmadan önce diğer mantar üretimi yazılarımızı okumanızı öneririz.

Bu yazıyı beğendiniz mi ?

Yeni yazıları ilk siz okumak için abone olun!

Dilediğiniz zaman abonelikten ayrılabilirsiniz.

Leave A Reply

Navigate