Mantarların yüksek kolesterol, çeşitli kanser türleri ve diyabet gibi rahatsızlıklara karşı faydaları vardır. Mantarlar bu faydaları genellikle sağlıklı şekilde kilo vermeyi ve bağışıklık sistemini güçlendirmeyi sağlayarak başarırlar.
Hepimiz mantarların mucizevi ve faydalı özelliklerini biraz olsun duymuşuzdur. Bunlar özellikle masallarda veya bilgisayar oyunlarında karşımıza çıkan mucizevi özelliklerdir. Mantar yiyen karakterin aşırı büyümesi veya zararlı yaratıklara karşı güçlü olması mantarların faydaları hakkında sembolik işaretlerdir.
Mantarlar gerçekten de bizim daha güçlü, daha sağlıklı, hastalık ve enfeksiyonlara karşı daha dayanıklı olmamızı sağlayan protein, mineral, aminoasit, antibiyotik ve antioksidan depolarıdır.
Mantar Nedir ?
Mantarlar, çok hücreli veya tek hücreli olabilen bir canlı türüdür. Mantarlar çok çeşitlidir. çevremizde gördüğümüz ve hayvan veya bitki olarak tanımlayamadığımız bir çok canlı türü aslında mantardır. Örneğin ayak parmaklarında oluşan hastalıklar, ağaç kepekleri, küf, şarap ve bira mayaları, penisilin gibi canlıların tamamı mantarlar sınıfına girer. Yani mantarlar alemini sadece yenebilen mantarlar ve zehirli mantarlar olarak düşünmemek gerekir.
Yeryüzünde 1,5 milyon kadar mantar türü olduğu düşünülmektedir ancak günümüzde sadece yaklaşık 70 bin türü tanımlanmıştır. Elbette bu türlerin çok küçük bölümü sitemizin konusu olan yenilebilen mantarlar tarafından oluşturulur.
Mantarların Sağlık Açısından Faydaları
Mantarların sağlık açısından birçok faydası vardır. Bu faydalar elbette dokunduğu yeri iyileştirecek seviyede faydalar değildir ancak mantarlar içerdikleri maddeler sayesinde birçok ilacın göstereceği etkiyi doğal yoldan gösterebilirler. İşte mantarların en önemli 11 faydası ;
Kolesterolü Düşürmek
Mantarlarda kolesterol ve zararlı şişmanlatıcı yağ olmaması nedeniyle vücudumuzun yağsız protein ihtiyacını giderirler. Ayrıca karbonhidrat seviyeleri çok düşüktür. İçerdiği lifler ve bazı enzimler sayesinde kolesterol seviyesinin düşmesine yardımcı olurlar.
Ayrıca yüksek miktarda yağsız protein, kolesterol yakmaya da yardımcı olarak kalp krizi ve felç riskini de azaltır.
Anemi Tedavisi
Anemi hastalığının en önemli etkileri kandaki demir oranının düşük olması nedeniyle yorgunluk, baş ağrısı, sinir sistemi rahatsızlıkları ve sindirim sorunları ortaya çıkmasıdır. Demir kan hücrelerinin oluşmasını ve gelişmesini sağlayarak insan vücudunun daha sağlıklı olmasına neden olan bir maddedir.
Mantarlar demir açısından zengin bir besin olarak kandaki demir oranının ve kan hücrelerinin artmasına yardımcı olurlar. Doğal yoldan alınan demir vücudumuzda %90 oranında emilerek kana karışabilir.
Kanser Tedavisi
Mantarların kanseri tedavi ettiğini söylemek tam olarak doğru bir ifade olmaz. Birçok kaynakta mantarların kanseri önlediği veya tedavi ettiği yazılmaktadır. Ancak mantarlar en başta belirttiğimiz gibi dokundukları yeri iyileştiren maddeler değillerdir. Sadece ilaçlardan sağlayacağımız faydaları doğal yollardan elde etmemize yardımcı olurlar.
Kanser açısından da baktığımızda mantarlar içerdikleri beta-glukan ve Konjuge linoleik asit sayesinde kanser tedavisinde etkili olurlar. Bu maddeler anti kanserojen etki gösteren maddelerdir.
Ayrıca linoleik asit, aşırı östrojen hormonunun ortaya çıkardığı zararlı etkileri azaltan bir maddedir. Östrojen hormonunun artması, menopoz dönemindeki kadınlarda göğüs kanseri riskini arttıran bir durumdur.
Beta-glukanlar ise prostat kanseri hücrelerinin çoğalmasını önlemeye yardımcı olurlar.
Diyabet Tedavisi
Mantarlar, diyabet hastaları için çok ideal düşük enerjili diyet yiyeceğidir. Mantarlar yağ ve kolesterol içermez, çok düşük miktarda karbonhidrat içerir. Ayrıca vitamin, mineral, protein bol miktarda su ve lif içerirler. Ayrıca gıdalardaki şeker ve nişastanın etkisini azaltacak doğal enzimler içerirler.
Mantarların ayrıca karaciğer, pankreas ve salgı bezlerinin çalışmasını düzenleyen bazı bileşenler içerdiği bilinmektedir. Bu sayede vücudun ihtiyacı olan insülin hormonunun düzenli şekilde salgılanmasına faydalı olur.
Diyabet hastaları genellikle vücutlarında el, kol ve bacaklarında uzun süren yaralardan şikayetçidir. Mantarlarda bulunan doğal antibiyotikler bu yaraların oluşmasını engellemeye ve iyileşmesine yardımcı olurlar.
Kemik Gelişimi
Mantarlar, kemik sağlığı için çok önemli olan kalsiyum açısından çok zengin gıdalardır. Düzenli şekilde alınan kalsiyum, kemiklerin zayıflamasına neden olan osteoporoz hastalığına karşı direnç kazanmamızı sağlar.
Besinlerin Emilimi
D vitamini sebzelerde çok nadir bulunan bir vitamindir. Ancak mantarlar vücudun kalsiyum ve fosfor emilimini sağlayan D vitamini açısından zengindir. Yani vücudumuza aldığımız kalsiyum ve fosfor’un sindirilip kana karışabilmesi için gerekli olan D vitaminini en kolay şekilde elde edeceğimiz yol mantar yemektir.
Bağışıklık Sistemini Güçlendirmek
Son dönemde bilim çevreleri tarafında ergotionein antioksidan maddesinin bağışıklık sistemini güçlendirerek yaşlanmayı geciktirdiği ortaya koyuldu. Bilinen en zengin ergotionein kaynaklarından biri de mantarlardır.
Ergotionein, sülfür içeren bir amino asittir ve sülfür birçok insanda yeterli miktarda bulunmaz. Ergotionein, hücre yapısına zarar vererek hücrelerin ölümüne neden olan serbest radikallerin yok edilmesine yardımcı olur.
Mantarlar ayrıca penisilin gibi doğal antibiyotik maddeleri de barındırırlar. Bu sayede vücudumuzun mikrobik veya zararlı mantarların enfeksiyonlarına karşı daha dirençli olmasını sağlarlar.
Kan Basıncını Düşürür
Yapılan araştırmalar shiitake mantarı gibi bazı mantarların yüksek miktarda potasyum içerdiğini ortaya koymuştur. Potasyum, damar genişletici etkisi sayesinde kan basıncının azalmasını sağlayan maddelerden birisidir. Bilindiği gibi yüksek kan basıncı yani yüksek tansiyon bazı ölümcül rahatsızlıklara yol açabilir. Potasyum, kan basıncını düzenleyip beyin ve diğer organlara doğru şekilde kan pompalanarak daha sağlıklı bir vücuda sahip olmamıza yardımcı olur.
Demir Emilimini Arttırır
Mantarlar, gıdalardan demir emilimini arttıran bakır açısından zengin gıdalardır. Yani Karaciğer ve kan hücrelerinin ihtiyacı olan demir, vücudumuzda bakır eksiği olması durumunda tam olarak kana karışamaz. İşte mantarlar içerdikleri bakır sayesinde bu durumu önlemeye yardımcı olurlar.
Ayrıca anemi başlığında da belirtildiği gibi mantarlar ayrıca demir içeren maddelerdir. Yani mantarlar vücudumuzun demir ile ilgili tüm ihtiyacını karşılamaya yardımcı olurlar.
Bol Miktarda Selenyum
Selenyum, vücudumuz için çok faydalı ancak genelde gözden kaçmış bir elementtir. En önemli selenyum kaynağı şüphesiz ki hayvansal proteinlerdir. Mantarlar ise hayvansal proteinlere alternatif olarak selenyum elementini sağlayabileceğimiz gıdalardır. Vejetaryen beslenenler selenyum ihtiyacını mantarlar üzerinden karşılayabilirler.
Selenyum, kemikler, diş, saç ve tırnakların yapısını güçlendiren bir maddedir. Ayrıca vücudun bağışıklık sistemini güçlendiren doğal antioksidanlardan birisidir.
Mantarlardaki selenyum, farklı tür mantarlarda farklı şekilde bulunabilir ancak sonuç olarak mantarların geneli iyi bir selenyum kaynağıdır.
Kilo Vermeye Yarar
Sağlıklı olarak kilo vermenin en iyi yolu zararlı yağlar ve kolesterolden uzak, az miktarda karbonhidrat ve bol lifli gıdalarla beslenmektir. Mantarlar tek başına bunu sunabilen ender besinlerdendir. Doğal içerikleri nedeniyle mantarlar birçok sebze ve meyveye göre besin kalitesi daha yüksek gıdalardır.
Yapılan bazı araştırmalar kırmızı et ile birlikte mantar tüketmenin hızlı kilo vermeyi sağlamasa bile kiloyu korumak ve vücuttaki yağ oranını dengelemek için çok faydalı olduğunu ortaya koymuştur.
Önemli Uyarı
Mantarlar çok tehlikeli olabilirler. Birçok mantar türü yenilebilir mantar türü değildir. Yenilebilir mantar türleri ise aşırı tüketildiklerinde zararlı etkiler gösterebilirler. Birçok mantar ağır metaller ve zehirli bileşikler içererek havayı ve suyu kirletebilirler.
Yenilebilir mantarları mutlaka bilinen ve güvenilir satıcılardan almalısınız. Doğadan amatörce toplanan mantarlar zehirli olabilirler. Bu nedenle sadece profesyonel kişiler tarafından toplanan veya kültür ortamında yetiştirilen mantarları tüketmelisiniz.
Sadece mantar tüketerek yukarıda dile getirilen faydaları sağlamak veya hastalıklardan korunmak mümkün değildir. Mantarlar, doğru miktarda tüketildiğinde vücudumuzun ihtiyacı olan diğer bileşenleri sağlayarak vücudumuzun sağlıklı olmasına faydalı olabilirler. Yazının en başında belirtildiği gibi mantarların dokunduğu yerde hastalıkları iyileştirme gibi bir özelliği yoktur.