Mantar Türleri

Türkiye’de Yetişen ve Yenilebilir Mantar Çeşitleri

Türkiye’de Yetişen ve Yenilebilir Mantar Çeşitleri

Türkiye’de yetişen yaklaşık 40 farklı yenilebilir mantar türü vardır. Bu mantarların bazıları farklı yörelerde farklı isimlerle bilinir ve bir bölgede yemeklik mantar çeşitleri arasında olarak bilinen mantar başka bir bölgede zehirli olduğu düşünülerek toplanmayabilir. Mantar isimleri, bölgeden bölgeye farklı olabilir.

Tavsiye Yazı : Mantar Toplarken Nelere Dikkat Edilmelidir ?

Ülkemiz bitki örtüsünün çeşitliliği sayesinde yemeklik mantar konusunda geniş imkanlara sahiptir. Özellikle kuzey bölgelerde bir çok mantar türü, diğerlerine göre daha az lezzetli olduğu için toplanmamaktadır. Her bölgede bulunan mantar çeşitleri ve isimleri farklıdır.

Bu listede yenilebilir ve doğada bulabileceğiniz yenilebilir zehirsiz mantar çeşitleri yer almaktadır. Liste alfabetik olarak hazırlanmıştır.

Ayı Mantarı

Ayı mantarıhalk arasında “çörek mantarı” veya “porçini mantarı” isimleriyle de bilinmektedir. Ülkemizde yaygın olarak yetişen ayı mantarının etli şapka kısmı, sap kısmından daha koyu renklidir. Islakken parlar ve hafif yapışkandır. Rengi değişken, kestane veya soluk kahverengidir.

porcini mantarı nerede yetişir

Biftek Mantarı

Biftek mantarının tadı, ekşimsi ve hafif asidiktir. Renk olarak çiğ ete benzeyen ve kesildiğinde gerçekten kırmızı bir renkte sıvı akıtan biftek mantarı yenilebilen en lezzetli mantarlardan bir tanesidir. Taze toplanmış biftek mantarı daha lezzetlidir ancak pişmesi biraz uzun sürebilir. Taze mantar hafif pembe-kırmızı renginden anlaşılabilir.

Biftek Mantarı ve Özellikleri
Biftek Mantarı

Borazan Mantarı

Borazan mantarı, Cantharellaceae familyasından yenebilen mantar türüdür. Latince adı Craterellus Cornucopioides olan bu mantar halk arasında trompet mantarı veya siyah trampet olarak da bilinir. Borazan mantarı, eski yunan mitolojisine göre bolluğu simgeler.

Çam Mantarı

Çam mantarı, ülkemizde nadir bulunan ancak Uzak doğu ve İskandinav ülkelerinde bol bulunabilen lezzetli bir mantar türüdür. Lezzeti ve nadir bulunması nedeniyle ekonomik olarak değerli bir mantardır.

Dünya mutfağında önemli yeri olan çam mantarı, matsutake mantarı olarak da bilinir.

Çam Mantarı ve özellikleri – Matsutake

Çayır Mantarı

Çayır mantarı, yaygın olarak toplanabilen değerli ve lezzetli bir mantardır. Çayır mantarının halkası beyaz, ince ve belirgindir. Etli kısmı beyaz, bol ve az suludur. Tadı ve kokusu mantarsı ve güzeldir.

Çayır mantarının düzenli olarak tüketilmesi iştahsızlık, zayıflık, hazımsızlık gibi rahatsızlıklara karşı faydalı olduğu düşünülmektedir.

Çörek Mantarı

Çörek mantarıhalk arasında “ayı mantarı” veya “bolet mantarı” isimleriyle de bilinmektedir. Ülkemizde yaygın olarak yetişen çörek mantarının etli şapka kısmı, sap kısmından daha koyu renklidir. Islakken parlar ve hafif yapışkandır. Rengi değişken, kestane veya soluk kahverengidir.

Domalan Mantarı

Domalan mantarı, Dünyanın en lezzetli ve değerli mantarları arasında olan Trüf Mantarı’na ülkemizde verilen isimdir. Domalan mantarı, patates gibi yer altında ve meşe ve kestane ağaçlarının köklerine yakın yerlerde, toprağın 50 cm kadar altında yetişir. Ağaç köklerine yakın yerlerde yetişmesinin nedeni ise, kökleri emerek ihtiyacı olan şeker ve organik asitleri sağlamasıdır.

Fındık Mantarı

Fındık mantarı kahverengi, fındık ağaçlarının diplerinde yetişen bir mantardır. Yaz mevsiminde, fındık toplama zamanlarında yetişir. Boyları küçüktür. Aynı kökten birden fazla olur. Sütlü bir mantardır.

Tavsiye Yazı  Mantar Toplarken Nelere Dikkat Edilmelidir ?

Fındık Mantarı’nın yemeği, böreği, turşusu yapılır.

Gelincik Mantarı

Gelincik mantarı, Amanitaceae familyasından yenilebilen mantar türüdür. Latince adı Amanita Caesarea olan bu mantar Roma imparatorlarının favori mantarı olduğu için caesarea yani Sezar mantarı olarak da isimlendirilmiştir. Daha çok imparator mantarı olarak bilinen bu mantarın Şile ve Kandıra yöresinde halk arasında bilinen ismi gelincik mantarı veya gelin mantarıdır. Gelincik mantarı adı verilmesinin nedeni beyaz bir kabuğun içinde gelini andırmasıdır. Göksu Vadisi yöresinde ise Sarı göbelek olarak adlandırılır.

İstiridye Mantarı

İstiridye mantarı, en lezzetli ve ekonomik değeri olan mantarlardan biridir. Şapkası istiridye şeklini andırması nedeniyle istiridye mantarı olarak adlandırılmıştır. Doğada kavak ağaçlarında yetişmesi nedeniyle kavak mantarı olarak da bilinir.

Dünya’da ticari olarak üretimi yapılan mantarlar içerisinde ikinci sırada olup Avrupa’da bolca tüketilmektedir.

Kanlıca Mantarı

Kanlıca mantarı en beğenilen mantarlardan biridir. Sote, ızgara, kızartma, közleme ve hatta ekmek olarak yenebilir. Kanlıca mantarı, halk arasında çıntarçam meltisi, melki mantarı, kızıliçi mantarı veya tillice mantarı diye de bilinir. Türkiye’de en çok bilinen yaban mantarı türüdür.

Karakız Mantarı

Karakız Mantarı yol kenarlarında, çiğnenmiş olan otlaklarda, parklarda yetişir. Kalkerli topraklarda Eylül, Ekim ve Mayıs aylarında kümeler halinde görülür. Batı Karadeniz bölgesinde karaböcü mantarı olarak da bilinir. Sık sık karaçam altında yetişen bu mantar iyi bir yemeklik mantardır.

Kavak Mantarı

Kavak mantarı, ülkemizde istiridye mantarı’na verilen diğer isimlerden birisidir. İstiridye mantarı genellikle kavak ağacı gövdesinde yetişmesi nedeniyle kavak mantarı olarak bilinir.

Kayın Mantarı

Kayın mantarı da ülkemizde istiridye mantarı’na verilen diğer isimlerden birisidir. İstiridye mantarı kayın ağacı gövdesinde yetişmesi nedeniyle kayın mantarı olarak bilinir.

Kaypak Mantar

Kaypak mantar, Suillaceae familyasından, yenilebilen bir mantar türüdür. Latince adı Suillus luteus olan bu mantar çok yaygın olmayan mantarlardan biridir. Genellikle çorba, kızartma ve güveç malzemesi olarak yemeklerde kullanılır.

Kestane Mantarı

Kestane mantarı, beyaz kültür mantarının daha büyük ve koyu renkli olanları portobello mantarı olarak adlandırılır ve kestane mantarı da Avrupa ülkelerinde portobello mantarı olarak bilinir.

Kestane mantarı, ülkemizde en bol üretilen ve en lezzetli mantar türleri arasında yer alır. Neredeyse her markette kestane mantarı bulma şansınız vardır.

kestane mantarı

Kuzu Göbeği Mantarı

Kuzu göbeği mantarı, yumurtaya benzer ve düzensiz oyuklara sahiptir. Köşeli ve geniş oylukların kenarı dolambaçlı ağ görünümündedir. Kırmızımsı ve sarıdır.

Tavsiye Yazı  Kükürt Mantarı ve Özellikleri

Ülkemizde ve dünyada çok bilinen ve yenen mantardır. Bir defada çok fazla yenmemelidir. Yavaş pişirilirse daha lezzetli olur. İpe dizilerek kurutulabilir ve kış için saklanabilir.

Kükürt Mantarı

Kükürt mantarı çürükçül bir odun mantarıdır. Bu nedenle çürümüş ağaç köklerinde veya kütüklerinde yetişir.

Kükürt mantarı, şekli nedeniyle Avrupa’da ağaç ıstakozuağaç yengeci ve ağaç tavuğu olarak adlandırılır. Ülkemizde ise genellikle yabani kiraz ağacında yetiştiği için kiraz mantarı olarak bilinir.

Porçini Mantarı

Ülkemizde Karadeniz bölgesi dağlarında bol miktarda yetişen porçini mantarı, dünya mutfağında yeri olan en lezzetli mantar türleri arasındadır. Eylül, Ekim ve Kasım ayları porçini mantarının toplanabileceği aylardır.

Şemsiye Mantarı

Şemsiye mantarı uzun ve ince sap üzerinde geniş şapkası ile şemsiye şeklinde bir mantardır. Halk arasında turna bacağı olarak da bilinir. Ülkemizde bol bulunan lezzetli bir mantar türüdür.

Tirmit Mantarı

Tirmit mantarı, Russulaceae familyasından yenebilen bir mantar türüdür. Latince adı Lactarius volemusolan bu mantar çiğ olarak tüketilebilen iyi bir mantardır. Tuz ve baharatla beraber kızgın yağda kızartıldığı zaman çok lezzetli olur. Anadolu’nun farklı yerlerinde ise geyik mantarı olarak adlandırılır.

Trüf Mantarı

Trüf mantarı, ağaç köklerinde toprağın altında yetişen yenilebilir mantar türüdür. Tek çeşit bir mantar türü olmayıp toprak altında yetişen mantarlara genel olarak trüf mantarı adı verilir. Yenilebilir mantar türlerinin içinde en lezzetli mantarlardan bazıları trüf mantarının farklı çeşitleri olup özellikle İtalya, Fransa ve İspanya’da bolca tüketilir.

Halk arasında domalan mantarı veya keme olarak da bilinen trüf mantarının en lezzetli ve değerli çeşidi Tuber magnatum adı verilen beyaz trüf mantarıdır.

Yumurta Mantarı

Yumurta mantarı, Cantharellaceae familyasından yenebilen bir mantar türüdür. Latince adı Cantharellus cibarius olan bu mantar lezzetli bir mantardır. Tuz ve baharatla beraber kızgın yağda kızartıldığı zaman çok lezzetli olur.

Bu listede yer almayan ancak Türkiye’de toplanan başka mantar türleri de vardır. Bu mantarlar genellikle çok bilinen mantarların halk arasında kullanılan diğer isimleri veya az bulunan mantarlardır. Kaz mantarı, sütlüce mantarı, gürgen mantarı, pelit mantarı, huni mantarı, kara mantar, kiraz mantarı, feslik mantarı, yeryaran mantarı, sığır dili ve öküz mantarı gibi daha onlarca farklı tür mantar vardır.

Liste sürekli güncellenmektedir.

Tüm doğal mantarlar, doğada bulunan zehirli mantarlar ile karıştırılabilir. Bu sayfadaki açıklamalar, örnek ve bilgilendirme amaçlıdır.

Bu sayfadaki bilgileri kullanarak mantar toplamayın. Zehirli ve yenilebilen mantarları birbirinden ayırt etmek bazen çok zor olduğundan yabani mantarlar sadece uzmanlar tarafından toplanmalıdır.

5 Comments

  1. merhaba , sitenizde belirttiğiniz bazı mantarlar zehirliler ; karakız ve tellice mantarı örneğin .Türkiyede
    halk tarafından tüketiliyorlar malesef.

    1. Merhaba, sitemizde tellice mantarı hakkında bilgi yoktur. Karakız mantarı ise Tricholoma terreum adı ile bilinen ve Avrupa’da taze ve kurutulmuş olarak tüketilen bir mantardır. Zehirli olduğuna dair kesin bilgi yoktur, bazı testlerde çok fazla tüketilmesi durumunda bazı kişilerde öldürücü olmayan alerjik etki gösterebildiği ortaya çıkmıştır. Bu da zehirli demek için yeterli kanıt olarak kabul edilemez.

  2. Mantar çeşitlerinin reçetesi bana proje ödevim için lazım gönderebilir misiniz rica etsem lütfen…

  3. Yenebilir mantarlar gibi lütfen ülkemizde çok rastlanan zehirli mantarları da resimleriyle yayınlarsanız insanlar daha kolay ayırt edebilir. Emeğinize teşekkürler…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir