Karakız mantarı, Tricholomataceae familyasından, yenilebilen bir mantar türüdür. Latince adı Tricholoma terreum olan bu mantar genelde çam ormanlarında toplu halde bulunur. Orta seviye denilecek bir lezzete sahip olan karakız mantarı diğer mantarların azaldığı dönemlerde bulunabilmesi nedeniyle yemeklerde sık sık kullanılır.
Karakız Mantarı yol kenarlarında, çiğnenmiş olan otlaklarda, parklarda yetişir. Kalkerli topraklarda Eylül, Ekim ve Mayıs aylarında kümeler halinde görülür. Batı Karadeniz bölgesinde karaböcü mantarı olarak da bilinir.
Sık sık karaçam altında yetişen bu mantar iyi bir yemeklik mantardır.
Karakız Mantarı Özellikleri
Karakız mantarının şapka bölümü konveks şeklindedir. Yani küçük bir plaj şemsiyesini andıran görüntüsü vardır. Şapka bölümü 4-8 cm çapında olabilir. Şapka rengi çoğunlukla koyu gri renklidir. bu nedenle karakız mantarı adını almıştır. Yetişkin karakız mantarının şapka kenarları kırık olur.
Karakız mantarının sapı 4-7 cm uzunluğunda ve 1-2 cm çapındadır. Toprağa yakın bölümleri kalınlaşmaya başlar. Çoğunlukla beyaz-açık gri renklidir.
Karakız mantarının etli kısmı beyaz ve yumuşaktır. Tadının toprak kokusunu andırdığı söylenir.
Karakız mantarından yemek, börek ve turşu yapılabilir.
Genel olarak yenilebilen bir mantar olsa da 2014 yılında bazı bilim adamları yüksek miktarda yenildiğinde zehirli olabileceği hakkında görüş ortaya atmıştır.
Dünya’da ilk defa 1762 yılında bulunmuş ve tanımlanmıştır. 1871 yılında ise gri rengi nedeniyle “grey knight” yani gri şövalye olarak adlandırılmıştır. Dünya’da halen bu isimle bilinmektedir.
Karakız Mantarı Nerede Yetişir ?
Karakız mantarı genellikle çam ve kestane ormanlarında kalkerli toprakta yetişir. Ülkemizde batı karadeniz bölgesinde yoğun olarak toplanabilmektedir. Yol kenarları, çiğnenmiş olan otluk alanlarda, parklarda bile yetişirler.
Dünyada Avrupa kıtasının bir çok bölümünde ve Avustralya kıtasında toplanabilir. Ekonomik olarak ticari amaçlı üretimi yapılmamaktadır.
Toplanma mevsimi Mayıs, Eylül ve Ekim aylarıdır.
Karakız mantarının yetişmesi için ortamın çok nemli olması gereklidir.
Tüm doğal mantarlar, doğada bulunan zehirli mantarlar ile karıştırılabilir. Bu sayfadaki fotoğraflar ve açıklamalar, örnek ve bilgilendirme amaçlıdır. Bu sayfadaki bilgileri kullanarak mantar toplamayın. Zehirli ve yenilebilen mantarları birbirinden ayırt etmek bazen çok zor olduğundan yabani mantarlar sadece uzmanlar tarafından toplanmalıdır.
Bu mantar zehirlidir sakın yemeyin(2014 yılında uzun süreli etki bakımından zehirli olduğu tespit edildi) , zararları hemen çıkmaz o yüzden zararsız sanılır ancak belli bir süreden sonra bu 3 yıl olur 20 yıl olur ciddi rahatsızlıklara yol açabilir. Son yıllarda yapılan araştırmalar uzun süreli etki bakımından zehirli olduğu konusunda hemfikir
Karakız mantarı yenebilen bir mantar değildir aksine zehirli bir türdür. Bir çok bölgede yenip tüketilsede ertesi gün öldürmediği için zehirsiz sanılmaktadır. Bu mantarda bulunan toksinleri böbrek ve karaciğerde birikmekte vücuttan atılamadığı için kişinin bünyesine bağlı olarak uzun vadede böbrek el ve karaciğer iflasına sebep olmaktadır. Konu ile ilgili toksikoloji ve etkilerini gösteren kaynaklar web ortamında mevcuttur